Οδηγός επισκευής για τη μηχανή Wimshurst

Οδηγός επισκευής για τη μηχανή Wimshurst

Σε αυτό το άρθρο θα βρείτε τεχνικές και αναλυτικές οδηγίες για την αποκατάσταση των πιο συχνών βλαβών των μηχανών Wimshurst που υπάρχουν στα ελληνικά σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Το παρόν αποτελεί συνέχεια του άρθρου Οδηγός για τη μηχανή Wimshurst, το οποίο προτείνεται να διαβάσετε για να εξοικειωθείτε με τα βασικά μέρη και την τεχνική ορολογία της μηχανής. Οι τεχνικές έχουν επιλεγεί με γνώμονα αφενός την καλύτερη δυνατή λειτουργία της μηχανής και αφετέρου τη διατήρηση της αισθητικής της. Επίσης, οι τεχνικές αποτελούν καρπό των ερευνών και πειραματισμών του συγγραφέα χωρίς να σημαίνει ότι αποτελούν τις βέλτιστες λύσεις.

Αυτή η προσπάθεια καταγραφής είναι αφιερωμένη σε όλους αυτούς που ρώτησαν, έψαξαν, δοκίμασαν, πέτυχαν ή άλλωτε απέτυχαν να επιδιορθώσουν και να δώσουν ζωή σε μία (τουλάχιστον) μηχανή Wimshurst.

Αναλυτικά, θα βρείτε πληροφορίες για:

Όπου κρίνεται απαραίτητο, χρησιμοποιούνται οι ετικέτες από τις παρακάτω εικόνες (κάντε κλικ πάνω τους για μεγέθυνση) σαν σημείο αναφοράς για τα διάφορα μέρη της μηχανής.

Εμπρός όψη

Εμπρός όψη

Πίσω όψη

Πίσω όψη

Κάτοψη

Κάτοψη

Κάτω μέρος βάσης

Κάτω μέρος βάσης

Όπτικός έλεγχος μηχανής

Για να βεβαιωθούμε ότι η μηχανή μας είναι σε καλή κατάσταση και έτοιμη να λειτουργήσει, ελέγχουμε τα παρακάτω:

  1. Εάν η μηχανή έχει σκόνη, ξεσκονίζουμε καλά με ένα πινέλο.
  2. Οι ιμάντες μετάδοσης κίνησης [9] πρέπει να μην έχουν ρωγμές και να έχουν σωστή ελαστικότητα (ούτε πολύ χαλαροί ούτε πολύ σφικτοί). Το σημείο κόλλησης, εάν υπάρχει, να μην έχει υπολείμματα που θα βγάλουν τον ιμάντα από το αυλάκι του δίσκου όταν αυτός περιστρέφεται με μεγάλες ταχύτητες.
  3. Οι βραχίονες [4], πρέπει να βρίσκονται σε σωστή διάταξη (βλέπε εικόνα) και οι βούρτσες τους πρέπει να είναι σε επαφή με το δίσκο χωρίς όμως να δυσκολεύουν την περιστροφή του.
Σωστή διάταξη βραχιόνων σε μηχανή Wimshurst (κάντε κλικ για μεγέθυνση)

Σωστή διάταξη βραχιόνων σε μηχανή Wimshurst (κάντε κλικ για μεγέθυνση)

Aγώγιμη σύνδεση μεταξύ των πεταλοειδών στελεχών, ηλεκτροδίων και εσωτερικού οπλισμού πυκνωτών

Aγώγιμη σύνδεση μεταξύ των πεταλοειδών στελεχών, ηλεκτροδίων και εσωτερικού οπλισμού πυκνωτών

  1. Οι βούρτσες των πεταλοειδών στελεχών [5], δεν πρέπει να είναι σε επαφή με το δίσκο.
  2. Πρέπει να υπάρχει αγώγιμη σύνδεση μεταξύ των αντίστοιχων πεταλοειδών στελεχών [5], ηλεκτροδίων [3] και εσωτερικού οπλισμού πυκνωτών [6] (βλέπε εικόνα).
  3. Οι τροχαλίες [8] πρέπει να είναι σε σωστή διάταξη και ευθυγραμισμένες με τα αυλάκια των δίσκων [1] (βλέπε εικόνες).
Λάθος διάταξη τροχαλιών

Λάθος διάταξη τροχαλιών

Σωστή διάταξη τροχαλιών

Σωστή διάταξη τροχαλιών

  1. Οι πυκνωτές [6], δεν πρέπει να έχουν εμφανείς ρωγμές στα ποτήρια ούτε σκισίματα μεγάλης έκτασης στους οπλισμούς τους.
  2. Η χειρολαβή [8], πρέπει να περιστρέφεται ελεύθερα χωρίς ιδιαίτερη αντίσταση.
  3. Πρέπει να υπάρχει αγώγιμη σύνσεση μεταξύ των εξωτερικών οπλισμών των πυκνωτών (συνήθως μέσω συρμάτων [10] και οριζόντιου μεταλλικού στελέχου[7]).
  4. Εάν τα κινητά μέρη της μηχανής κατά την κίνησή τους κάνουν υπερβολικό θόρυβο, χρησιμοποιούμε λίγο λιπαντικό για να μειώσουμε τις τριβές.

Αντικατάσταση ιμάντων μετάδοσης κίνησης

Ελαστικοί ιμάντες από πολυουρεθάνη πάχους 4mm

Ελαστικοί ιμάντες από πολυουρεθάνη πάχους 4mm

Η πιο συνηθισμένη βλάβη στις μηχανές Wimshurst είναι οι κατεστραμμένοι ιμάντες μετάδοσης κίνησης [9]. Σε αυτό το θέμα ήμουν τυχερός, καθώς από τους προκατόχους μου έμαθα ότι, από τοπικό κατάστημα στο Ηράκλειο, μπορώ να προμηθευτώ κατάλληλους ιμάντες για τις μηχανές.

Πρόκειται για γενικής χρήσης “ιμάντες μετάδοσης κίνησης” (δύο τύπων: πράσινος και πορτοκαλί) από πολυουρεθάνη με πάχος 4mm και κόστος περίπου 2 ευρώ/μέτρο.

Για να μην θεωρηθεί διαφήμιση, θα αποφύγω να αναφέρω συγκεκριμένα καταστήματα που μπορεί κάποιος να προμηθευτεί τους παραπάνω ιμάντες. Επικοινωνήστε μαζί μου για να σας δώσω περισσότερες πληροφορίες.

Ελαστικός ιμάντας BANDO BANCORD

Ελαστικός ιμάντας BANDO BANCORD

Οι συγκεκριμένοι ιμάντες είναι κατάλληλοι για μηχανές Wimshurst καθώς έχουν τα εξής χαρακτηριστικά:

  • Κατάλληλη ελαστικότητα
  • Κατάλληλη διάμετρο (4mm) για τα αυλάκια των περισσοτέρων μηχανών
  • Κατάλληλη υφή ώστε να μην ολισθαίνουν πάνω στο αυλάκι (κάποιοι άλλοι ιμάντες που δοκίμασα, ενώ είχαν καλή ελαστικότητα, λόγω υφής γλιστρούσαν πάνω στο αυλάκι μετά από ορισμένη ταχύτητα περιστροφής)
  • Δεν έχουν καθορισμένο μήκος (ανοικτού τύπου) οπότε με σωστό μέτρημα μπορούν να προσαρμοστούν σε κάθε μηχανή
  • Εύκολη και ανθεκτική συγκόλληση με απλό ζέσταμα (με αναπτήρα) των άκρων
  • Μεγάλη αντοχή στο χρόνο (έχω δει ιμάντες τοποθετημένους πολλά χρόνια πριν να δουλεύουν άριστα).

Ο τύπος με το πορτοκαλί χρώμα (βλέπε εικόνα) φέρει του πάνω την ένδειξη BANDO BANCORD, και με λίγο ψάξιμο στο διαδίκτυο, βρήκα την ιστοσελίδα του γερμανού κατασκευαστή για το συγκεκριμένο τύπο με εμπορική ονομασία BANDO Bancord Polyurethane Round Belts (Open End). Επιπλέον, ο συγκεκριμένος τύπος διατίθεται σε πολλά διαφορετικά πάχη (από 1,5 έως 15 mm) που μπορεί να καλύψει και μηχανές με μεγαλύτερο αυλάκι. Το κόστος

Τοποθέτηση ιμάντων

Η τοποθέτηση των ιμάντων, ενώ είναι απλή διαδικασία, απαιτεί εξάσκηση και προσοχή για να πετύχει. Η διαδικασία που ακολουθούμε είναι η εξής:

  1. Αποσυναρμολογούμε τη μηχανή, τοποθετώντας κάθε εξάρτημα της προσεκτικά πάνω στο τραπέζι ώστε να θυμόμαστε τη σωστή θέση του κατά την επανασυναρμολόγηση. Η αποσυναρμολόγηση γίνεται για να έχουμε μεγαλύτερη άνεση και καλύτερες πιθανότητες επιτυχούς κόλλησης
  2. Αφήνουμε στη θέση τους μόνο τους δίσκου[1] και τις τροχαλίες[8] που ενώνονται με τη χειρολαβή
  3. Περνάμε τον ιμάντα από την τελική διαδρομή του και αφού μετρήσουμε, τον κόβουμε στο επιθυμητό μήκος
  4. Αφού πιάσουμε μαζί και τα δύο άκρα του ιμάντα, ζεσταίνουμε με ένα αναπτήρα μέχρι τα άκρα να λιώσουν, αλλά όχι να μαυρίσουν. Η φλόγα του αναπτήρα πρέπει να εφάπτεται με την επιφάνεια των άκρων του ιμάντα. Το υπερβολικό ζέσταμα κάνει το λιωμένο υλικό να πετάγεται και υπάρχει κίνδυνος εγκαύματος!
  5. Όταν τα άκρα λιώσουν, τα φέρνουμε σε επαφή με ελαφρά πίεση και φυσάμε το σημείο επαφής για 30 sec
  6. Επαναλαμβάνουμε τα βήματα 3 έως 5 και για τον ιμάντα της πίσω πλευράς. Δεν ξεχνάμε ότι ο ιμάντας της πίσω πλευράς πρέπει να διασταυρωθεί για να μπορεί ο πίσω δίσκος να κινείται αντίθετα από τον μπροστά
  7. Τέλος, αφήνουμε τους ιμάντες να κρυώσουν για 15 ακόμα λεπτά, χωρίς να τους ασκείται καμία πλευρική πίεση ή τάση.
  8. Αφού κρυώσουν εντελώς, χρησιμοποιούμε ένα κόφτη για να κόψουμε τα υπολείμματα της κόλλησης, ώστε να είναι ενιαία η επιφάνεια σε όλη την έκταση τους.
  9. Τέλος, επανασυναρμολογούμε τη μηχανή.

Δείτε ένα βίντεο με όλη την παραπάνω διαδικασία.